Close

Tag Archive for: SD

CFexpress komt eraan!

Een nieuwe generatie geheugenkaarten voor (video-) en systeemcamera’s.

Opslagmedia, je hebt ze in alle soorten en maten. Maar één ding hebben ze gelijk, ze worden allemaal sneller en ze zijn verkrijgbaar in steeds hogere opslagcapaciteit. Tot voor een aantal jaar geleden was Compact Flash hét geheugenopslag type dat je gebruikte in je digitale spiegelreflex camera. SD (Secure Digital) werd destijds eigenlijk alleen toegepast in compactcamera’s en goedkopere DSLR modellen die bedoeld waren voor de amateurmarkt.

Met de komst van systeemcamera’s kwam ook de doorbraak van SD als opslagmedium. Vreemd eigenlijk want SD (Secure Digital) is in tegenstelling wat zijn naam doet vermoeden  een opslagmedium dat geen enkele beveiliging kent tegen schrijf- en leesfouten. Op het moment dat één van de geheugenblokken op dit type medium kapot gaat is de volledige data die is opgeslagen op een SD geheugenkaart ook verloren.

Het is daarmee dus vrij opmerkelijk te noemen dat juist dit type geheugenkaart tegenwoordig zo populair is en zelfs wordt toegepast in duurdere (semi-)professionele modellen. Het verklaart ook waarom een tweede geheugenkaartslot in een camera zo populair is geworden. De kans op een kaartfout met een SD geheugenkaart is relatief flink groter dan met andere type geheugenkaarten.

XQD een veilig opslagmedium.

XQD

Een flink veiliger opslagmedium is XQD. Dit type geheugenkaart dat ontwikkelt is door Sony en Sandisk bestaat sinds 2010. Het had dé opvolger moeten worden van het populair Compact Flash (CF).

XQD is in alles beter dan Secure Digital (SD). Zo controleert het geheugenblokken op problemen en kan het schrijf- en leesfouten corrigeren door een slim algoritme toe te passen. XQD maakt gebruik van PCI Express als transportmiddel voor de data-afhandeling in tegenstelling tot ATA of Serial ATA zoals wordt gebruikt bij SD.

Het grote voordeel van het gebruik van PCI Express is dat het in staat is om data flink sneller te kunnen lezen en schrijven. Zo kan een XQD kaart in theorie data opslaan tot een snelheid van maar liefst 1000 Megabyte per seconde. Dat is ongeveer 4x zo snel als de snelste SD geheugenkaarten die er momenteel beschikbaar zijn. Tegelijkertijd kan een XQD kaart tot wel 2 Terrabyte aan data opslaan.

Toch is dit geheugenkaarttype nooit echt populair geworden. De reden daarvoor is met name gelegen in protectionisme. Je moet daarbij vooral denken aan patenten en de kosten die gepaard zijn met het kopen van een licentie om dergelijke geheugenkaarten te mogen produceren. Tegelijkertijd is XQD niet compatible met Compact Flash. Om dit type geheugenkaart te kunnen gebruiken moest ook de camera worden uitgerust met deze nieuwe technologie.

Uit een kostentechnisch oogpunt en omwille het niet willen verzwakken van de eigen concurrentiepositie is XQD uiteindelijk maar bij een paar cameramerken geïmplementeerd. XQD als opslagmedium is dus nooit echt doorgebroken en kent daardoor slechts een zeer beperkte populariteit ondanks dat het vanuit technisch oogpunt superieur is over Secure Digital (SD).

CFexpress

Omdat Compact Flash de laatste jaren in populariteit afneemt én omdat XQD nooit een echte doorbraak heeft gekend zijn beide partijen (ondertussen alweer bijna drie jaar geleden) om de tafel gaan zitten om een nieuwe standaard te ontwikkelen. Die standaard is gevonden in CFexpress.

De CompactFlash Association heeft daarbij flink wat water bij de wijn moeten doen, want zij zijn akkoord gegaan met het formaat én het type aansluiting dat al door het XQD format wordt gebruikt. Een XQD kaart is grofweg genomen twee keer zo groot en dik als een SD geheugenkaart, maar heeft daarbij als voordeel dat deze niet zo snel kan buigen en breken. Bovendien is er door het grotere formaat van dit type geheugenkaart ook een betere warmteafvoer mogelijk waardoor een camera met XQD / CFexpress kaart minder snel oververhit zal raken.

De toepassingsgebieden voor CFexpress.

Het grote voordeel van CFexpress boven dat van Secure Digital blijft de wijze waarop data wordt weggeschreven en gecontroleerd. CFexpress is daarmee niet alleen flink veiliger in het gebruik. Het blijft bovendien ook flink sneller dan een SD geheugenkaart.

In deze nieuwe standaard zal bovendien gebruik worden gemaakt van de PCIe 3.0 standaard. Een standaard die in totaal tot 8 data lanes (zie dit als een snelweg met 8 rijbanen) ondersteund. Ieder van die in totaal ‘8 rijbanen’ kan tot wel 1GB (GigaByte) aan data pér seconde verwerken. Dat is dus een ongelofelijke hoeveelheid data die er door deze nieuwe CFx kaarten verwerkt kan worden.

CFexpress is daarmee toegerust op de toekomst, zoals 8K video en andere toepassingen die om een enorme hoeveelheid aan dataverwerking vragen. Bovendien is deze standaard achterwaarts compatible met XQD. Een bestaande XQD geheugenkaart kan daardoor via een firmware update compatible worden gemaakt met CFexpress.

Nikon heeft bijvoorbeeld al aangekondigd dat zij haar Z6 en Z7 doormiddel van een firmware upgrade compatible gaat maken met deze nieuwe CFexpress standaard. XQD is daarmee een geheugenformaat dat zodra CFexpress beschikbaar is waarschijnlijk snel tot het verleden zal behoren. Zeker doordat Sony eigenlijk nog slechts de enige fabrikant is die XQD geheugenkaarten produceert. Uiteraard zullen de XQD geheugenkaarten die je nu mogelijk gebruikt voor je camera er niet sneller op worden na de firmware update. Maar het geeft in ieder geval de mogelijkheid om de omschakeling van XQD naar CFexpress pijnloos te laten verlopen.

Het zou mij niet verbazen als veel camerafabrikanten wachten totdat CFexpress beschikbaar komt voordat ze deze nieuwe techniek in hun nieuwe camera’s gaan toepassen. Mede doordat CFexpress een meer open technologie is dan XQD ooit is geweest. De verwachting is dat de CFexpress geheugenkaarten tegen het einde van dit, of medio 2019 beschikbaar zullen komen. Er is al bekend gemaakt dat er CFexpress geheugenkaarten zullen komen in geheugencapaciteit van 256GB, 512GB en 1TB.

Dit moet je weten over het kopen van een nieuwe geheugenkaart!

Hier moet je op letten

Nieuwe geheugenkaart nodig?

Geheugenkaarten voor je camera. Je hebt ze in allerlei soorten en maten en voor wat betreft de SD kaartjes, zoals die worden gebruikt in je Fujifilm camera uit de X serie zie je door alle verschillende coderingen die erop vermeld staan door de bomen het bos niet meer. Welke SD geheugenkaart heb je nodig, waarvoor en waarom? In deze blog tracht ik een antwoord te geven op de veelgestelde vraag ‘Welke geheugenkaart kan ik het beste kopen?’.

Veel mensen kijken bij het kopen van geheugenkaartjes voor hun camera vaak alleen naar de opslagcapaciteit, de genoemde snelheid en de prijs. Tot voor kort gaven die drie gegevens een prima indicatie voor wat je van een geheugenkaart kon verwachten.

Voor de eerste generatie Fujifilm camera’s uit de X-Serie vormde geheugenkaartjes met een snelheidsindicatie van 80MB/sec of meer nooit een probleem. Of je de camera nu hebt ingesteld op ‘CH’ voor het maken van continu opnames in de hoogste snelheid of wanneer je video’s wil maken in Full HD (1080P). Het werkte voor die camera’s eigenlijk altijd goed.

Een nieuwe camera? Kijk ook naar je geheugenkaarten!

Heb je net een nieuwe camera gekocht? Dan is het altijd verstandig om te kijken of de ‘oude’ geheugenkaartjes nog wel voldoen voor je nieuwe camera. Want ondanks dat die oude geheugen-kaarten er op het oog niet anders uitzien dan de nieuwste generatie SD kaartjes, bevat de inhoud van die nieuwe geheugenkaarten wel een compleet andere techniek.

Als jouw nieuwe camera die nieuwe techniek ondersteund, dan loont het altijd om nieuwe geheugenkaarten voor je nieuwe camera aan te schaffen. Soms is dat zelfs noodzakelijk om zonder problemen gebruik te maken van je nieuwe camera!

Zo beschikken de nieuwste generatie Fujifilm camera’s uit de X-Serie over de laatste techniek op het gebied van het wegschrijven en uitlezen van data. Deze camera’s zijn dus niet alleen sneller in hun bediening, maar ook sneller in het verwerken van de beelden. Dat is noodzakelijk om zo snel heel veel foto’s achter elkaar weg te kunnen schrijven én noodzakelijk om in 4K te kunnen filmen.

Dat vraagt niet alleen meer van de beeldverwerkingsprocessor in de camera, maar ook van de geheugenkaartjes die we in die camera’s kunnen gebruiken.

Zo zie ik op de facebookgroep vaak de vraag voorbij komen, welke geheugenkaart heb ik nodig? Het antwoord op die vraag is afhankelijk van het type camera, hoe je jouw camera gebruikt en wat je ermee wil gaan doen.

De snelste geheugenkaart niet altijd de beste voor jou!

De bovenstaande vragen zijn belangrijk, want de duurste kaart mag misschien wel de snelste zijn, of de grootste opslagcapaciteit hebben. Het hoeft niet per definitie voor jou de ‘beste’ geheugenkaart te zijn.

Wat de ‘beste’ geheugenkaart voor jou zal zijn is namelijk afhankelijk van een flink aantal factoren. In welke camera ga je de geheugenkaart(en) gebruiken en wat ga je opslaan? Foto’s of video’s….

Maak je slechts enkele foto’s per keer, of maak je vaak zogenoemde ‘burst shots’, waarbij je vaak snel achter elkaar veel foto’s maakt. Dat zijn vragen waarvan alleen jij het antwoord weet, omdat het onderdeel uitmaakt van de wijze waarop jij fotografeert.

Verder is het heel belangrijk om te weten of de camera die jij gebruikt ook compatible is met de techniek die het geheugenkaartje hanteert. De nieuwste geheugenkaarten zijn meestal, maar zeker ook weer niet altijd te gebruiken in oudere camera’s.

Tegelijkertijd zijn je oude geheugenkaartjes die jij tot voor kort naar volle tevredenheid hebt gebruikt waarschijnlijk niet echt geschikt om te gebruiken in je nieuwe camera. Vaak een oorzaak van veel van de problemen waarover je weleens leest.

Je oude geheugenkaarten domweg gebruiken in je nieuwe camera kan leiden tot grote teleurstellingen en zelfs tot problemen, waarvan de ‘vastloper’ de meest voorkomende is.

De oorzaak van dergelijke problemen is vaak het gebruik van te langzame of oude geheugenkaartjes die niet (volledig) compatible zijn. Ook het mixen van verschillende geheugenkaarten in merk, geheugencapaciteit of type kan tot problemen leiden. Dat komt dan vaak omdat die geheugenkaarten dan onderling een nét andere techniek gebruiken. Bijvoorbeeld SDHC of SDXC. Dergelijke kaartjes hebben namelijk niet alleen een andere geheugencapaciteit, ze maken ook gebruik van een ander bestandssysteem.

Ook het vergelijken op de vermelde snelheid die op de geheugenkaart staat vermeld is tegenwoordig niet voldoende meer. Dat komt omdat een aantal slimme marketing jongens en meisjes niet meer helemaal eerlijk zijn over de genoemde snelheden die op de geheugenkaart staat afgedrukt.

Vroeger kon je erop vertrouwen dat de genoemde snelheid die op de kaart stond vermeld, ook de werkelijke snelheid was. Tegenwoordig betreft die vermelding de snelheid waarmee er vanaf de geheugenkaart kan worden gelezen en wordt de schrijfsnelheid niet of, als je geluk hebt, ergens heel klein vermeld. Je zult dan vaak zien dat de leessnelheid van een geheugenkaart vaak veel sneller is dan de snelheid waarmee er op de geheugenkaart data kan worden weggeschreven.

De uitwisselbaarheid van de geheugenkaartjes en de in de camera gebruikte SD interface kun je uiteraard terugvinden in de specificaties van de camera én in de handleiding.

Zo heeft een Fujifilm X-T20 en X-E3 de beschikking over één SD kaartslot van het type SD UHS type I.

Een Fujifilm X-Pro2 heeft de beschikking over één SD kaartslot van het type SD UHS type I en één SD kaartslot van het type SD UHS type II.

Een Fujifilm X-T2 heeft de beschikking over twee SD kaartsloten van het type SD UHS type II. Beide kaartsloten kunnen dus gebruik maken van hetzelfde type geheugenkaart.

Zo heeft het dus géén zin om een SD geheugenkaart van het type UHS-II te plaatsen in een Fujifilm X-T20 of X-E3. Deze camera’s beschikken immers niet over de techniek om héél erg snel (veel) data weg te schrijven op een geheugenkaart.

Hetzelfde gaat min of meer ook op wanneer je een X-Pro2 gebruikt en je de camera hebt ingesteld op ‘Backup’. Bij deze camerainstelling wordt er gelijktijdig data weggeschreven naar geheugenkaart 1 én geheugenkaart 2. De camera zal echter nooit sneller zijn data kunnen wegschrijven dan de maximale snelheid van de langzaamste geheugenkaart óf geheugenslot. Kortom het heeft in die situatie géén zin om een geheugenkaart te gebruiken van het type UHS-II.

Datzelfde zal ook gebeuren bij gebruik van bijvoorbeeld een Fujifilm X-T2 en je gebruik maakt van twee NIET EXACT gelijke geheugenkaarten. Wil je dus optimaal gebruik maken van je camera. Koop dan twee exact gelijke kaarten van hetzelfde merk, capaciteit en type geheugenkaart. Als iedereen dat advies ter harte zou nemen, zou dat veel teleurstellingen kunnen voorkomen. De minimale snelheid voor het wegschrijven van data voor deze camera is bovendien 95 MB/sec.

Mocht je onverhoopt toch problemen blijven houden en houd jij jezelf aan dat advies, dan is het verstandig om contact op te nemen met je leverancier of Fujifilm zélf om te kijken of er geen technisch mankement ten grondslag ligt aan jouw specifieke problemen die je dan met de camera ondervindt.

De vermeldingen voor snelheid van een geheugenkaart voor het fotograferen.

Welke geheugenkaart voor welke camera?

De hoeveelheid data die je naar de geheugenkaarten gaat schrijven is uiteraard afhankelijk van de grootte van de bestanden en de hoeveelheid foto’s die je achter elkaar maakt.

Een JPEG bestand (L + Fine) op de camera’s die zijn uitgevoerd met een 24MP X-Trans III beeldsensor en X-Processor Pro beeldverwerkingsprocessor is ongeveer 12MB per foto. Het RAW bestand rond de 25MB per foto als je gebruik maakt van verliesvrij gecomprimeerde RAW beelden en zo’n 43MB als je gebruik maakt van de reguliere RAW mogelijkheid die de camera je biedt.

Maak je veel continu opnames (drive hendel op CH), dan kun je dus flink meer JPEG opnames maken dan RAW beelden voordat het geheugen van de camera vol raakt.

Hoe snel dat geheugen ‘vol’ raakt is afhankelijk van de snelheid waarmee de camera de foto’s kan wegschrijven op de geheugenkaart. De snelheid waarmee de geheugenkaart zijn data kan wegschrijven blijft desondanks dus nog steeds heel belangrijk.

Fotografeer je dus met 8 beelden per seconde dan moet de camera en de geheugenkaart dus minimaal 8 x 12MB = 96MB aan data per seconde kunnen verwerken. Dat is wanneer je fotografeert in JPEG.

Maak je echter foto’s in RAW, dan heeft de camera dus 8 x 45MB = 360MB aan data per seconde te verwerken. Fotografeer je ‘compressievrij RAW’, dan blijft de totale hoeveelheid data die de camera moet verwerken 360MB per seconde, maar is de hoeveelheid data die weggeschreven moet worden ‘maar’ 200MB per seconde.

Dat laatste komt doordat het RAW bestand wordt gecomprimeerd en niet de beeldinformatie van de foto zelf. Je kunt daarmee dus ondanks dezelfde hoeveelheid data die verwerkt moet worden, toch langer achterelkaar door fotograferen. Zodra de buffer van de camera ‘vol’ is zal de opnamesnelheid (drastisch) afnemen.

CAMERA14fps11fps8fps5fps4fps3fps
X-T20 42 JPG 23 CRAW 22 RAW 56 JPG 24 CRAW 23 RAW 62 JPG 25 CRAW 23 RAW 68 JPG 28 CRAW 25 RAW 73 JPG 29 CRAW 25 RAW 81 JPG 32 CRAW 27 RAW
X-T2 42 JPG 28 CRAW 25 RAW 73 JPG 30 CRAW 27 RAW 83 JPG 33 CRAW 27 RAW EINDELOOS 39 CRAW 30 RAW EINDELOOS EINDELOOS 39 RAW EINDELOOS EINDELOOS 61 RAW

Ga je niet fotograferen, maar maak je video’s met je camera dan moet de camera continu een hele stroom aan data verwerken, er gaan immers minimaal 24 beelden in een seconde. Wanneer je Full HD filmt, kun je dat zelfs doen tot een snelheid van 60 beelden per seconde.

Een Fujifilm X-T2 doet dat voor zowel Full HD als wanneer de camera staat ingesteld op 4K opnamemodus met een bitrate van 100Mbps, terwijl een Fujifilm X-T20 Full HD opnames kan maken op 36Mbps en voor 4K op 100Mbps.

Dat betekent dus dat wanneer je video opnames wil maken met je Fujifilm X-T2 of T20, de geheugenkaart een minimale schrijfsnelheid zal moeten hebben van 95MB/sec. Dit wordt aangegeven op de geheugenkaartjes met de term ‘U3’, die staat voor een bepaalde videoklasse. Zo kun je zorgeloos filmen op de hoogste kwaliteit zonder dat er frames verloren gaan.

Links: UHS-I | Rechts UHS-II  |  Doordat UHS-II veel grotere datasnelheden moet kunnen verwerken is een extra rij connectoren toegevoegd.

SD geheugenkaarten: Types en geheugencapaciteit

Nu heb ik het al een hele tijd over de term SD kaartjes, maar je hebt naast SD, ook SDHC en SDXC geheugenkaarten. Doordat er zoveel verschillende kaartjes zijn die er op het eerste oog allemaal ‘gelijk’ uitzien is de naamgeving misschien nogal verwarrend. Maar het komt er op neer dat het eigenlijk allemaal opvolgers zijn van hetzelfde soort geheugenkaart.

Je hebt momenteel de volgende SD-kaartjes die allemaal een verschillende oplagcapaciteit én een ander type bestandsformaat hanteren:

SD: maximale opslagcapaciteit tot 2 GB; Bestandsformaat FAT12 en FAT16

SD staat voor ‘Secure Digital’.

SDHC: Opslagcapaciteit van 2GB tot 32GB; Bestandsformaat Fat32.

HC staat overigens voor High Capacity.

SDXC: Opslagcapaciteit van 32GB tot 2TB (Terrabyte); Bestandsformaat exFAT.

XC staat voor Xtra Capacity.

Doordat ieder van de verschillende type SD kaarten een ander bestandsformaat hanteert moet ieder van deze geheugenkaarten dus ook op hun eigen manier geformatteerd worden om compatible te blijven met de camera. Om die reden is het dus verstandig, zo niet noodzakelijk, om de geheugenkaartjes ín de camera zelf te formatteren en níet op je computer! Zo voorkom je problemen.

Samenvatting

Welke kaart je exact moet kopen kan ik niet voor je beantwoorden. Zoals gezegd is dat afhankelijk van welk type camera je hebt en waarvoor je hem wil gaan gebruiken. We hebben gezien dat niet alle SD geheugenkaarten hetzelfde zijn en dat de verschillende capaciteiten beschikken over verschillende bestandsformaten. Het is verstandig om, wanneer je camera beschikt over twee geheugenkaartsloten, twee exact gelijke kaarten van hetzelfde merk, opslagcapaciteit en type te gebruiken. Eventuele problemen met je camera zijn dan vrijwel uitgesloten.

Fujifilm X-T20 / X-E3 / X-Pro2

Maak je gebruik van een Fujifilm X-T20 of X-E3, dan betekent dat je geheugenkaarten moet kopen met een minimale snelheid van 95MB per seconde van het type UHS-I met de classificatie C10, U3 en V30. Deze geheugenkaarten kun je ook gebruiken als je gebruik maakt van een Fujifilm X-Pro2.

Fujifilm X-T2 en nieuwer

Ben jij in het bezit van een Fujifilm X-T2, of een nog nieuwere camera dan kies je het beste voor geheugenkaarten van het type UHS-II, met een classificatie C10, U3 en V60 of V90. Een minimale snelheid van 280MB per seconde of meer zal je dan ook helpen om flink meer RAW bestanden in drive stand CH te kunnen verwerken. Met de allernieuwste type geheugenkaarten van het type UHS-II kun je dan  vrijwel onbeperkt fotograferen of filmen.